- психологічна підготовка; навчальна діяльність; мікронавчання; мотивація; звичка
- https://doi.org/10.33099/2617-6858-25-20-6-102-110
- Сторінки 102-110
Невідповідність між наявними ресурсами та завданнями, обмежений час підготовки та потреба в якісному відпрацюванні дій роблять критично важливою оптимізацію методик формування бойових навичок з урахуванням індивідуальних темпів засвоєння й безпекових обмежень. Мета статті полягала в доведенні необхідності вдосконалення методик бойової підготовки особового складу та визначенні найкращих методів її реалізації. На основі огляду нормативних документів і військових стандартів Міністерства оборони України виявлено недоліки чинної системи психологічної підготовки військовослужбовців та сформульовано засади її подальшого удосконалення. Шляхом аналізу науково-педагогічних джерел, було виокремлено основні закони формування навичок. Досліджено відмінності між навичкою та звичкою як різними рівнями опанування поведінкових дій, а також проаналізовано психологічні чинники, що визначають їх формування – насамперед роль мотивації та наполегливості у досягненні результату. Узагальнено етапи, форми, методи й прийоми навчання, спрямовані на підвищення ефективності засвоєння бойових умінь і навичок. Підкреслено важливість системного підходу до організації навчального процесу, узагальнено етапи, форми та методи навчання, спрямовані на підвищення ефективності засвоєння бойових умінь і навичок. Обґрунтовано доцільність поєднання модульного підходу, цілеспрямованих тренувальних сценаріїв і системного контролю результатів. Окремо охарактеризовано потенціал мікронавчання як сучасного підходу, що відзначається стислістю, практичною орієнтацією, адаптивністю до індивідуального темпу засвоєння, використанням цифрових засобів навчання та регулярним зворотним зв’язком, який забезпечує високу оперативну ефективність підготовки в умовах обмеженого часу. Виявлено вплив особистісного досвіду та мотивації на етапи та тривалість формування навичок. Результати дослідження можуть бути інтегровані в проєктування та модифікацію навчальних програм, розроблення методичних рекомендацій і тренінгових сценаріїв бойової підготовки підрозділів, що сприятиме підвищенню ефективності формування професійних навичок, раціоналізації навчального часу та зниженню оперативних ризиків, пов’язаних із недостатнім рівнем підготовки особового складу
Використані джерела
- Bryndikov, Y.L. (2018). Rehabilitation of combatant military personnel in the social services system: Theoretical and methodological foundations. Khmelnytskyi: Khmelnytskyi National University.
- Buczko, E., & Kowalczyk, J. (2025). Outline of military psychology – history, contemporary challenges, and educational implications. Colloquium, 17(2), 35-54. doi: 10.34813/20coll2025.
- Cabinet of Ministers of Ukraine. (2025). Focus on psychological resilience: The Armed Forces of Ukraine have updated their basic military training programme. Retrieved from https://www.kmu.gov.ua/news/z-aktsentom-na-psykholohichnu-stiikist-v-zsu-onovleno-prohramu-bazovoi-viiskovoi-pidhotovky.
- Derera, K. (n.d.). Knowledge, skills and abilities: Everything you need to know. Retrieved from https://www.thehumancapitalhub.com/articles/knowledge-skills-and-abilities-everything-you-need-to-know.
- Fletcher, J.D., & Chatelier, P.R. (2000). An overview of military training. Alexandria, VA: Institute for Defense Analyses. doi: 10.21236/ADA408439.
- Grossman, D. (2024). Murder: The psychological cost of learning to kill in war and peace. Lviv: Astrolabia Publishing.
- Grossman, D., & Christensen, L. (2023). On combat: The psychology and physiology of deadly conflict in war and in peace. Lviv: Astrolabia Publishing.
- How to increase the fighting spirit of our army? (2022). Retrieved from https://hrg.in.ua/novini/409-yak-pidvishhitibojovij-dukh-nashoyi-armiyi.html.
- Khan, Z.A., Adnan, J., & Raza, S.A. (2023). Cognitive learning theory and development: Higher education case study. In D. Ortega-Sánchez (Ed.), Education annual volume 2023. London: IntechOpen. doi: 10.5772/intechopen.110629.
- Law of Ukraine No. 4538-IX “On Amendments to Article 11 of the Law of Ukraine ‘On Military Duty and Military Service’ Regarding Military Training of Ukrainian Citizens under the Reserve Medical Service Officer Training Programme” (2025, July). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/4538-20#Text.
- Marushchak, M. (2023). Psychological foundations of the adaptation of Ukrainian armed forces military personnel to combat conditions. Psychological and Pedagogical Problems of the Modern School, 2(10), 35-44. doi: 10.31499/2706-6258.2(10).2023.290567.
- Melnychenko, S., Ovchynnyk, V., Hudal, S., & Kulyk, M. (2024). Pedagogical aspects of the development of leadership qualities in cadets of higher military educational institutions. Scientific Bulletin of Mukachevo State University. Series “Pedagogy and Psychology”, 10(1), 87-97. doi: 10.52534/msu-pp1.2024.87.
- Military Publication 1-(18-21)160(13).01. (2021). Methodical recommendations on psychological training of naval personnel of the Naval Forces of the Armed Forces of Ukraine for developing stress resilience to act in conditions of sudden change in the combat situation. Retrieved from https://surl.lt/ncqrhx.
- Military Publication 1-00(160)03.01. (2021). Instruction on the protocols for providing psychological assistance to the servicemen of the Armed Forces of Ukraine in combat (extreme) conditions. Retrieved from https://surl.li/xbankt.
- Military standard STI 000G(V).58A. (2019). Leader’s reaction band (Leadership course). Retrieved from https://surl.li/xbankt.
- Military standard STI 101A.26V. (2019). Special training (professional training). Retrieved from https://surl.li/dwrebf.
- Ministry of Defence of Ukraine. (2025). Essential information on Basic General Military Training in higher education institutions. Retrieved from https://mod.gov.ua/en/news/essential-information-on-basic-general-military-training-in-higher-education-institutions.
- Moskalenko, N.V., Otkydach, V.S., Korchagin, M.V., & Baldetskiy, A.A. (2022). Formation of psycho-physical readiness of military personnel by means of special physical training. Scientific Journal of National Pedagogical Dragomanov University. Series 15 Scientific and Pedagogical Problems of Physical Culture (Physical Culture and Sports), 9(154), 63-67. doi: 10.31392/NPU-nc.series15.2022.9(154).15.
- Neminsky, I., Roy, O., Romanyshyn, A., Olenchuk, V., Pshenychnuk, G., Hyzhnyak, M., Kravchenko, K., Kvych, S., & Hoptiy, O. (2023). In V. Klochokov (Ed.), Collection of standards for psychological training of the Armed Forces of Ukraine: Training manual. Kyiv: Scientific and Research Centre of Humanitarian Issues of the Armed Forces of Ukraine.
- Pruchnicki, W., Smal, T., & Tomaszycki, M. (2022). Shaping leadership in selected military academies. Administration and Public Management, 39, 170-188. doi: 10.24818/amp/2022.39-10.
- Romanyshyn, A., & Neurova, A. (2025). To the commander about the psychological trainingof personnel. Kharkiv: Kafedra.
- Sagan, O.V. (2022). Gamification as a modern educational trend. Collection of Scientific Works “Pedagogical Sciences”, 100, 12-18. doi: 10.32999/ksu2413-1865/2022-100-2.
- Syniavsky, V.V., & Sergeenkova, O.P. (2007). In N.A. Pobirchenko (Ed.), Psychological dictionary. Kyiv: Scientific World.
- Vovna, A.M. (2018). Psychology of the mobilized: Essay. Ternopil: Mandrivets.
- Woo, S.-H., & Lee, K.-M. (2007). Effect of the number of response alternatives on brain activity in response selection. Human Brain Mapping, 28(10), 950-958. doi: 10.1002/hbm.20317.
- Zlyvkov, V.L., & Lukomska, S.O. (2019). Theory and practice of psychological training. Nizhyn: PE Lysenko M.M.